کاریگەری نەرێنی پەروەردەکردنی سارد و بێ هەست لەسەر گەشەکردنی سۆزداری منداڵ
پێشەکی
پەروەردەکردنی منداڵ لە دوو ساڵی یەکەمی ژیانیدا ڕۆڵێکی گرینگی هەیە لە داڕشتنی کەسایەتی و تەندروستی دەروونی منداڵدا. بەداخەوە هەندێک بیروباوەڕی ناڕاست، وەک “باوەش نەگرتنی منداڵ بۆ ڕێگریکردن لە گیرۆدەبوون” یان “چاوپۆشیکردن لە هاواری منداڵ”، نەک تەنها زیان بە گەشەی سۆزدارییان دەگەیەنێت، بەڵکو دەتوانێت ببێتە هۆی کێشەی دەروونی لە تەمەنی گەورەییدا. لەو بابەتەدا باس لە پێداویستییە سۆزدارییەکانی منداڵ و کاریگەرییە نەرێنییەکانی و پشتگوێخستنی لە لایەن دایک و باوکەوە دەکەین.
بۆچی منداڵ پێویستی بە باوەش و ناز هەیە؟
منداڵ لە دوو ساڵی یەکەمی ژیانیدا لە ڕێگەی بەرکەوتنی جەستەیی و گەرمی باوەش و دەنگی دڵی دایکەوە هەست بە ئاسایش دەکات. توێژینەوە دەروونییەکان سەلماندوویانە کە:
*باوەشکردن و نازکردن دەردانی هۆرمۆنی سترێس (کۆرتیزۆڵ) کەمدەکاتەوە.
*بەرکەوتنی پێست بە پێست لە نێوان دایک و منداڵدا یارمەتیدەرە بۆ گەشەکردنی مێشک و سۆزداری.
*منداڵێک کە لە باوەش دەکرێت وەک گەورەساڵێک متمانەی زیاتری بەخۆی دەبێ.کاتێک دایک و باوک بە بیانووی “گیرۆدە بوون” منداڵەکەیان لە باوەش نەگرن، لە ڕاستیدا یەکێک لە سەرەتاییترین پێداویستییە سۆزدارییەکانیان پشتگوێ دەخەن.
گریانی منداڵێک پەیامێکی گرینگی هەیە!
منداڵ بە گریان پێداویستییە سەرەتاییەکان (برسییەتی، خەوتن، گۆڕینی دایبی) دەردەبڕێت، هەروەها بەدوای هەستکردن بە ئاسایش و ئارامیدا دەگەڕێت. ئاکامەکانی پشتگوێخستنی گریانەکانی منداڵ چین؟
*منداڵ فێردەبێت کە پێداویستییەکانی گرینگ نین.
*بە تێپەڕبوونی کات متمانەی بە دونیا کەم دەبێتەوە.
*وەک گەورەساڵێک لەوانەیە تووشی دڵەڕاوکێ یان گیرۆدەبوونی مەترسیدار بێت.
وەڵامدانەوەی گریانی منداڵ بە مانای تێکدانی ئەو منداڵە نییە! بەڵکو فێری دەکات کە بوونی ئەو بەنرخە.
دژایەتی مەترسیدار لە پەروەردەکردنی منداڵدا
بەداخەوە لە زۆرێک لە خێزانەکاندا دوولتیەنەیەکی زیانبەخش هەیە:
*لە دوو ساڵی یەکەمدا: “مەگری! باوەشت ناوێ!”
*دوای دوو ساڵ: “پیاو ناگری! شەرم بکە!”
ئەم پەیامە دژبەیەکانە دەبنە هۆی ئەوەی منداڵەکە:
هەستەکانی سەرکوت بکات.
باوەڕی هەبێت کە دەربڕینی هەستەکان = لاوازیە
لە تەمەنی گەورەییدا ناتوانێت هەستەکانی بەڕێوەببات.
لە کاتێکدا گریان کاردانەوەیەکی سروشتی و تەندروستە بۆ ئازادکردنی هەستەکان و هەموو مرۆڤێک (تەنانەت گەورەکانیش) مافی ئەوەی هەبێت هەستەکانی خۆی دەرببڕێت بەبێ ترس لە حوکمدان.
چۆن دەتوانین دایک و باوکێکی هاوسۆز و پشتیوان بین؟
منداڵ پێویستە بزانێت کە:
*دایک و باوکی گوێگرێکی باشن.
* لە هەستەکانی تێدەگەن.
* هەمیشە پەناگەیەکی ئارامن بۆی.
لەبری ئەوەی بڵێیت “مەگری” ئەو ڕستانە تاقی بکەرەوە:
“دەزانم تۆ دڵتەنگیت، من لەگەڵتم.”
“بیرم دەکەیت؟ دەتوانم لە باوەشت بگرم.”
“من لێرەم بۆ ئەوەی گوێت لێ بگرم هەرکاتێک پێویستت بە من بوو.”
ئەو ڕستە سادەیە بەڵام بەهێزانە منداڵەکەت فێری ئەوە دەکەن کە بەنرخە و دەتوانێت لە کاتە سەختەکاندا پشت بە خێزانەکەی ببەستێت.
دەرەنجام: پەروەردەکردنی هۆشیاری سۆزداری
ئەو منداڵانەی کە:
لە باوەش دەکرێن
هاوارەکانیان وەڵام دراوەتەوە،
و هەستەکانیان قبوڵکراو
لە تەمەنی گەورەییدا:
پەیوەندی تەندروستتریان دەبێت.
متمانەی زیاتر بە خۆیان نیشان دەدەن.
توانای باشتریان دەبێت بۆ بەڕێوەبردنی هەستەکانیان.
کەواتە لەبری ئەوەی سارد و بێ بەزەیی بین، با دایک و باوکێک بین کە دڵمان بۆ منداڵەکانمان لێدەدات!
پرسیارە باوەکان (FAQ)
ئایا باوەشکردن منداڵ گیرۆدە و بەدعەمەل دەکات؟
نەخێر! وەڵامدانەوەی پێداویستییە سۆزدارییەکانی منداڵ تێک نادات، بەڵکو متمانە بەخۆیان دروست و زۆر دەکات.
چۆن دەتوانم چاک ببمەوە ئەگەر لە منداڵیدا چاودێری نەکرابم؟
بە قبوڵکردنی هەستەکانی دەروون و ڕاهێنانی چاودێریکردنی خۆت دەتوانیت سووڕی زەبر و زەنگی ڕابردوو بشکێنیت.
چۆن منداڵ فێر بکەین بە بێ گریان پێداویستیەکانی داوا بکات ؟
سەرەتا هەستەکانیان پشتڕاست بکەوە، پاشان یارمەتیان بدە پێداویستییەکانیان بە وشە بخەنە ڕوو.
قسەی کۆتایی:
پەروەردەکردنی هۆشیارانە نەک تەنها ژیانی منداڵەکە دەگۆڕێت، بەڵکو ژیانی نەوەکانی داهاتووش دەگۆڕێت. با ببینە پەناگەی سەلامەتی منداڵەکانمان.
