ناپاکی پیاوان: ڕەگ و ڕیشەی دەروونی و داوی دەروونی
ناپاکی دیاردەیەکی ئاڵۆزە کە ڕەگ و ڕیشەی لە چینە قووڵەکانی دەروونی مرۆڤدا هەیە. لە پیاواندا دوو نەخشەی دەروونی باڵادەست دەتوانن ببنە هۆی ئاکاری ناپاکی.
گروپی یەکەم: پیاوان لە ناو داوی خۆبەزلزانین
ئەو پیاوانە زۆرجار لەگەڵ هەستی بە بە پێی پێویست تەواو و کامڵ نەبوون دەجەنگن. کاتێک هاوبەشەکانیان بەردەوام سووکایەتیان پێدەکەن و لەبەردەم خەڵکدا ڕەخنەیان لێدەگرن و بە کەسانی دیکە بەراوردیان دەکەن و پێداویستییە سۆزدارییەکانیان پشتگوێ دەخەن، سووڕێکی وێرانکەر دروست دەبێت. ئەو ئاکارانە متمانەی مرۆڤ بەخۆی دەشێوێنن و هەستی بەهای مرۆڤ لەناو دەبەن.
لە ژینگەیەکی ئاوا گرژدا، پیاو بەدوای ئارامی لەدەستچوودا دەگەڕێت. ئەگەر تووشی ژنێک بێ کە ڕێزی لێبگرێت و گوێی لێبگرێت و هەستی پیاوەتی تێدا بەهێز بکات، لەوانەیە بکەوێتە داوی پەیوەندییەکی دەرەوەی هاوسەرگیرییەوە. ئەم کارە هەوڵێکی ناتەندروستە بۆ وەرگرتنەوەی متمانەبەخۆیی لەدەستچوو.
گروپی دووەم: پیاوان لە ناو داوی بێ هەستی سۆزداری
بەڵام بۆچی ئەو پیاوانەی لە ماڵەوە ڕێز و ئاسایش و ئارامییان هەیە و ناپاکی دەکەن؟ ئەو گرووپە زۆرجار لە “داوی بێ هەستی سۆزداری”دا گیر دەخۆن. ئەو پیاوانە ناتوانن خۆشەویستی دەوروبەریان وەربگرن و هەست بە خۆشەویستی بکەن. هەرچەندە خۆشەویستی وەربگرن، بەس نییە بۆیان و هەمیشە گلەیی ئەوە دەکەن کە “تۆ منت خۆش ناوێت”، “من نابینیت”.
ئەو کەسانە تەنانەت لە پەیوەندییەکانی دەرەوەی هاوسەرگیریشدا ڕازی نین و هەمان نەخشە دووبارە دەکەنەوە. بۆ ئەوان ناپاکی گەڕان نییە بۆ خۆشەویستی ڕاستەقینە، بەڵکو هەوڵێکی شکستخواردووە بۆ پڕکردنەوەی بۆشایییەکی دەروونی.
خاڵی کۆتایی
هەرچەندە ناپاکی لە ڕووی ئەخلاقییەوە ڕەوا نییە، بەڵام لە دەروونناسیدا هیچ ئاکارێک بێ هۆ نییە. ئەم ئاکارانە دەرئەنجامە دەروونییە ڕەگداکوتاوەکانن کە پێویستیان بە ناسینەوە و تێگەیشتن و چارەسەرکردن هەیە. باشترکردنی ئەو نەخشانە پێویستی بە ڕووبەڕووبوونەوەی برینەکانی دەروون و داوە دەروونییەکان هەیە کە ساڵانێکە لەگەڵ کەسەکەدا بوون.
تێگەیشتن لەو میکانیزمە دەروونیانە زۆر گرینگە نەک بۆ پاساوهێنانەوە بۆ ناپاکی، بەڵکو بۆ ڕێگریکردن لێی و چاککردنەوەی پەیوەندییەکان. چاکبوونەوەی ڕاستەقینە کاتێک دەست پێدەکات کە بتوانین قووڵتر سەیری ڕەگەکانی ئاکار بکەین نەک زوو کەسەکە تاوانبار بکەین. خاتوو قوبادی بۆچی پیاوان ناپاکی دەکەن
